वैराग्य आणि पलायन — यात फरक काय?
केतूचा मार्ग — एक तरुण संन्यासी, एक सोडलेले जग, आणि वैराग्याच्या वाटेवरचे एक अनपेक्षित वळण भाग १ : वैशाखातली पहाट वैशाख महिन्यातील एक पहाट. उन्हाळा आता पुरता तापला होता. पहाटेच्या त्या शांत वेळी, सूर्य उगवायच्या आधीच हवेत एक कोरडी उष्णता होती. नाशिकच्या त्या जुन्या वाड्यात मात्र जाड भिंतींमुळे एक थंडावा टिकून होता. श्रीधर समर्थ पहाटे लवकर उठून दालनात बसले होते — समोर एक जुना ग्रंथ, हातात माळ, आणि मनात एक शांत स्थिरता. निखिल देशमुख नेहमीपेक्षा लवकर आला. "गुरुजी, इतक्या पहाटे भेट? हे जरा वेगळेच." "वेगळा माणूस येणार आहे म्हणून वेगळी वेळ," समर्थ म्हणाले. "त्यानेच पहाटेची वेळ मागितली. म्हणाला — सूर्य उगवायच्या आधी भेटायचे आहे." निखिलने नोंदवही उघडली. "नाव लिहिलेले नाही. फक्त लिहिले आहे — 'स्वामी विवेकानंद गिरी.' आणि एक ओळ — 'मी जग सोडले, पण एक प्रश्न माझा पाठलाग सोडत नाही.' " समर्थांनी हातातली माळ बाजूला ठेवली. "जग सोडणे सोपे आहे, निखिल. पण मन सोडणे — ते सर्वात कठीण. जो माणूस संन्यास घेऊनही प्रश्न घेऊन येतो — त्याचा संन्यास अजू...
